Rope access wordt in Nederland regelmatig genoemd als methode voor glasbewassing en gevelonderhoud op hoogte. Toch is de positie van deze werkmethode binnen de Nederlandse wet- en regelgeving en brancheafspraken glashelder: rope access is geen reguliere onderhoudsoplossing, maar een uiterste uitzondering.

In dit artikel bekijken we expliciet wat Schoonmakend Nederland en de Nederlandse arbeidsinspectie hierover zeggen en bekijken we wat dit voor consequenties dit heeft op bestaande- en nieuwbouwprojecten.

Schoonmakend Nederland spreekt zich uit

Dat wordt expliciet onderschreven door Schoonmakend Nederland in een nieuw verschenen artikel en bevestigd door uitspraken van de Nederlandse Arbeidsinspectie. De boodschap is duidelijk: wie veilig en verantwoord gevelonderhoud wil organiseren, moet dit al in het ontwerp van het gebouw borgen.

Rope access en de arbeidshygiënische strategie

Binnen de arbeidshygiënische strategie geldt een vaste hiërarchie voor veilig werken. Daarbij is het elimineren van risico’s altijd het meest belangrijk, gevolgd door technische maatregelen die risico’s beheersbaar maken. Persoonlijke maatregelen en werkwijzen met een hoger restrisico staan onderaan.

Rope access bevindt zich binnen deze strategie op het laagste niveau. Dat betekent dat deze methode alleen mag worden toegepast wanneer alle andere, veiligere alternatieven aantoonbaar niet mogelijk zijn.

De Nederlandse Arbeidsinspectie stelt hierover dat bij werkzaamheden op hoogte: “Altijd de meest veilige en gezonde toegangsmethode gekozen moet worden. Bewassen via een andere veiligere en gezondere toegangsmethode, zoals werken vanuit een hoogwerker, hangapparatuur of mobiele platforms, moet toegepast worden.”

Nieuwbouwprojecten? Rope access mag nooit een optie zijn

Het ontbreken van gebouwgebonden voorzieningen bij nieuwbouw leidt in de praktijk tot:

  • Verhoogde risico’s voor glazenwassers.
  • Hoge fysieke belasting voor glazenwassers, continue druk op heupen, liezen maakt dit tot een zeer zwaar beroep, langdurig hangen in een harnas.
  • Ook hoge mentale druk voor glazenwassers: continu maximale concentratie onder wisselende  omstandigheden, waardoor mentale vermoeidheid snel toeneemt en de inzetbaarheid van mensen op de langere termijn onder druk komt te staan.
  • Vaak tijdelijke of geïmproviseerde oplossingen, veel controlewerkzaamheden.
  • Discussies over verantwoordelijkheid tussen opdrachtgever, uitvoerder en gebruiker

Schoonmakend Nederland benadrukt dan ook dat architecten en uitvoerders hier een cruciale rol hebben. Veilig gevelonderhoud is geen bijzaak, maar de verantwoordelijkheid van de ontwerper.

Bestaande bouw: alleen bij aantoonbare onmogelijkheid

Voor bestaande gebouwen geldt net even wat anders, maar ook hier een strict beleid. Rope access mag hier uitsluitend worden ingezet wanneer alle andere werkmethoden technisch aantoonbaar onmogelijk zijn. Deze afweging moet vastgelegd worden in de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) van het gebouw.

Belangrijk daarbij:

een financiële overweging,  zoals lagere kosten of het ontbreken van voorzieningen  is nooit een  geldige reden om af te wijken van veiligere werkmethoden. Veilig en gezond werken staat altijd voorop.

In de praktijk ziet Schoonmakend Nederland dat rope access soms alsnog wordt toegepast op panden waar alternatieven wél mogelijk zijn. Dat is in strijd met de arbeidshygiënische strategie en vergroot het risico voor zowel werkgevers als uitvoerenden.

Een structurele oplossing

De discussie over rope access laat vooral zien waar het echte probleem ligt: niet bij de uitvoerder, maar bij het ontbreken van een structurele oplossing.

Gebouwgebonden oplossingen zoals:

Deze oplossingen maken veilig onderhoud mogelijk zonder afhankelijk te zijn van noodoplossingen. Ze bieden:

  • Een aantoonbaar veilige toegangsmethode
  • Herhaalbaarheid en continuïteit
  • Duidelijkheid in verantwoordelijkheid
  • Voldoet aan wet- en regelgeving

Hiermee is rope access niet “verboden”, maar simpelweg overbodig door een structurele oplossing. Structureel werken onder hoge mentale en fysieke druk gun je niemand, zeker niet wanneer dit met een betere oplossing te voorkomen is.

Conclusie

Rope access is geen onderhoudsstrategie. Het is een uiterste middel dat alleen thuishoort in uitzonderlijke situaties waarin geen enkel veiliger alternatief mogelijk is.

Om een gebouw toekomstbestendig te maken komen zowel Schoonmakend Nederland als de Nederlandse arbeidsinspectie tot dezelfde conclusie: “Wie veiligheid serieus neemt, begint niet aan een touw, maar aan de tekentafel. Door gevelonderhoud al in het ontwerp of de renovatiefase goed te organiseren, worden risico’s beperkt, verantwoordelijkheden helder en onderhoud duurzaam uitvoerbaar.”

Bij Facadexs ondersteunen we opdrachtgevers, ontwerpteams en gebouweigenaren bij het ontwikkelen van gebouwgebonden gevelonderhoudsoplossingen die veiligheid structureel borgen: vandaag én in de toekomst.

Meer weten over Facadexs of hoe we u kunnen helpen? Neem contact op via telefoonnummer: 0183-729080 of mail naar info@facadexs.nl.